10 km over een gletsjer: studie noemt kabelbaan Lenk–Crans-Montana haalbaar

De Plaine Morte-gletsjer boven Crans-Montana, gezien vanaf vlak bij het bovenstation van de bestaande lift. Foto: rokker via Wikimedia Commons, CC BY 3.0
Een kabelbaan van ruim 10 km zou Lenk in het Berner Oberland kunnen verbinden met Crans-Montana in Wallis, over de Plaine Morte-gletsjer. Een haalbaarheidsstudie zegt dat de bouw kan. De vereniging Cradle presenteerde de studie op woensdag 11 november 2026 in Lenk. De rit zou ongeveer 30 minuten duren. Milieuorganisaties verzetten zich tegen het plan, en niemand heeft officieel gezegd wat het zou kosten.
Kort samengevat
- Van de 59 onderzochte routes blijven er twee over: Lenk – Metsch – Gletscherhorn of Weisshorn – Plaine Morte.
- De studie stelt een 3S-kabelbaan voor: ongeveer 30 minuten voor ruim 10 km en ongeveer 1.800 m stijging.
- Er komen geen nieuwe pistes; het bovenstation zou naast het bestaande station op Plaine Morte komen te staan.
- Een toerismestudie verwacht ongeveer 334.000 eerste instappers per jaar; de dia's noemen geen bouwkosten.
- Twee milieuorganisaties bekritiseerden het plan op 12 november: het zou raken aan "een landschap van nationaal belang".
Wat de studie vond
"Cradle" staat voor Crans-Montana, Adelboden en Lenk. De vereniging brengt de gemeenten, de liftmaatschappijen van beide gebieden en het toeristenbureau van Crans-Montana samen. Voorzitter is Werner Salzmann, lid van de Zwitserse Ständerat (Kantonsraad) voor Bern.
Volgens het persbericht van Cradle van 11 november werkten deskundigen ongeveer twee en een half jaar aan de studie. De samenvatting is kort: "Die technische Machbarkeit und das touristische Potenzial sind gegeben" (technische haalbaarheid en toeristisch potentieel zijn aanwezig). Het persbericht noemt de studie een concept. De vereniging bereidt nu een rentabiliteitsberekening voor 2027 voor.
De route: twee varianten over
De deskundigen bekeken 59 mogelijke routes. Beide resterende varianten beginnen bij het station van Lenk en stoppen bij Metsch, op ongeveer 1.460 m. Vandaar loopt de kabel naar een keerpunt en verder naar een nieuw bovenstation naast het bestaande station Plaine Morte van Crans-Montana.
| Onderdeel | Cijfer uit de studie |
|---|---|
| Lengte | ruim 10 km |
| Reistijd | ongeveer 30 minuten, met 7 m/s |
| Stijging | ongeveer 1.800 m (ongeveer 1.064 m tot 2.881 m) |
| Systeem | 3S-kabelbaan (drie kabels) |
| Capaciteit | 1.200 tot 1.500 personen per uur per richting |
| Masten | ongeveer 15 |
| Bezoekerspotentieel | ongeveer 334.000 eerste instappers per jaar |
De Gletscherhorn-variant heeft bij het keerpunt alleen een kabelomleiding. De Weisshorn-variant heeft daar een station nodig dat ook het leger zou kunnen gebruiken; daarvoor is instemming van armasuisse nodig. Gasten zouden bij het keerpunt niet kunnen in- of uitstappen.
Niet alle bronnen noemen dezelfde cijfers. Nicolas Vauclair, CEO van Bergbahnen Adelboden-Lenk, sprak 's avonds van een lijn van 10,8 km en 20 masten, meldt de lokale krant Frutigländer. "Wir gehen ans obere Limit des technisch Machbaren" (we gaan tot de bovengrens van wat technisch mogelijk is), zei hij.
Kosten en tijdpad
De presentatiedia's noemen geen bedrag voor de bouwkosten. De lokale nieuwssite Rinderberg-News meldt dat Vauclair in de vragenronde ongeveer CHF 200 miljoen noemde. Geen enkel ander medium meldt dat bedrag, dus beschouw het als een schatting van één spreker.
De studie zelf kostte ongeveer CHF 500.000. Het grootste deel van dat geld kwam van de leden van de vereniging, met volgens de dia's ongeveer CHF 75.000 elk van de kantons Bern en Wallis. De volgende stappen:
| Wanneer | Stap |
|---|---|
| 2027 | rentabiliteitsberekening (businessplan) |
| 2028 | doel: de route in de kantonale structuurplannen |
| later | openbare goedkeuringsprocedure; lokale politici beloven een stemming |
Een vermelding in het structuurplan is geen bouwvergunning. Geen enkele bron noemt een jaar voor de bouw of voor de eerste rit.
Waarom milieuorganisaties bezwaar maken
De Stiftung Landschaftsschutz Schweiz en Mountain Wilderness Schweiz bekritiseerden het plan op donderdag 12 november, meldde het persbureau Keystone-SDA via watson. Franziska Grossenbacher, medeleider van de Stiftung Landschaftsschutz, zei dat het project een landschap van nationaal belang zou raken. De twee organisaties willen dat eerst andere opties voor het toerisme in de regio worden onderzocht.
"Diese Seilbahn beeinträchtigt das Landschaftsbild" (deze kabelbaan bederft het landschap), zei Aaron Heinzmann van Mountain Wilderness tegen SRF. De studie noemt de conflicten zelf op. De Weisshorn-variant doorkruist het beschermde landschap Gälte-Iffigen. De Gletscherhorn-variant voert over een laagveen en twee oeverlandschappen van nationaal belang. Beide kruisen een nationale wildcorridor.
De gletsjer krimpt. De Plaine Morte-gletsjer besloeg in 1850 11,4 km² en in 2023 6,78 km², volgens de Duitstalige Wikipedia.
Wat dit betekent voor je ski's
De verbinding zou geen nieuwe pistes aanleggen. Ze zou twee bestaande skigebieden verbinden: Adelboden-Lenk en Crans-Montana, samen met 280 km piste volgens de studie. Het bovenstation op Plaine Morte ligt op bijna 2.900 m. Voor skiërs die hun dagen op de geprepareerde pistes van beide gebieden doorbrengen, past een carvingski of een smalle all-mountainski van 72–80 mm het best.
| Ski | Taille | Radius (lengte) |
|---|---|---|
| Stöckli Montero AX | 80 mm | 15,5 m (173 cm) |
| Atomic Redster Q9 | 75 mm | 14,2 m (174 cm) |
| Head Supershape e-Magnum | 72 mm | 13,1 m (170 cm) |
De cijfers zijn die van de makers zelf; wij vergelijken ze, we skiën de producten niet. Wil je de juiste ski voor jouw niveau vinden, gebruik dan de Pick-a-Ski skifinder.
